Dopingwetgeving

Inleiding


Doping is het gebruik van een verboden stof of praktijk die leidt tot een dopingovertreding. Ook het verzaken van je plichten als elitesporter kan aanleiding geven tot een overtreding. Je vindt alle meest actuele info over dit thema steeds op www.dopinglijn.be.

Gezien schermen een competitiesport is, mag je je op elke erkende wedstrijd wel eens verwachten aan een dopingcontrole. Daarom zetten we enkele tips en richtlijnen op een rijtje.

Recente regelgeving


Sinds 31 maart 2015 is in de Vlaamse Gemeenschap een vernieuwde anti-doping regelgeving van kracht, conform de Wereld anti-doping code 2015 ("de Code 2015"). Het decreet van 25 mei 2012 ter preventie en bestrijding van doping in de sport ("het anti-doping decreet"), gewijzigd bij het decreet van 19 december 2014 en het uitvoeringsbesluit van 13 februari 2015, vertalen de internationale regels van het Wereld anti-doping agentschap (WADA) naar de Vlaamse context.

De Anti-Doping Rules van de FIE vertaalt de WADA-code specifiek naar het internationale topschermen. Deze rules zijn te vinden op de FIE-clean-sport-webpagina waar de FIE hun anti-doping beleid (en specifieke documenten) communiceert. 

En het tuchtreglement van de VSB vertaalt deze reglementering naar het Vlaamse schermen.


Wie ?


De anti-doping regels zijn van toepassing op elke sporter, begeleider en sportvereniging.

Een sporter is elke persoon die in georganiseerd verband aan sport doet. Deze definitie wordt ruim geïnterpreteerd en omvat minstens iedereen die in club- of wedstrijdverband sport, ongeacht het niveau of de doeleinden van zijn sportbeoefening (ook fitnessers, bodybuilder, enz.). Binnen de anti-doping wetgeving wordt de groep van sporters opgedeeld in elitesporters en breedtesporters.

  • Elitesporters betekent binnen de schermsport de groep van eliteschermers dat bestaat uit eliteschermers van nationaal of internationaal niveau.

    • Een "Eliteschermer van internationaal niveau" is elke schermer die:

      • geregistreerd is in de 'FIE registered testing pool' (lijst te vinden op de FIE-clean-sport-webpagina bij international-level fencers);

      • of in de Top 32 van de wereldranglijst staat (bij aanvang van elk seizoen) in één van de 6 wapencategorieën (enkel senioren).

  • Een "Eliteschermer van nationaal niveau" is elke schermer die:

    • een selectie behaalt voor EK of WK senioren, Europese Spelen of Olympische Spelen;

    • En voldoet aan de criteria van elitesporter op de Sport Vlaanderen-lijst;

    • En nog steeds actie is op het hoogste niveau; 

                         => Nominatieve lijst van eliteschermes (Nado Vlaanderen - VSB) (versie 22/05/2017)

  • De breedteschermers of recreatieve schermers zijn de schermers die niet tot de groep van eliteschermers behoren. Dit omvat iedereen die op een lager niveau in georganiseerd verband aan schermen doet.

Een begeleider is iedereen die een sporter bijstaat bij zijn sportbeoefening. Binnen de schermsport betekent dit elke coach, trainer, manager, agent, teammedewerker, official, elk medische of paramedisch personeelslid, elke ouder of elke andere persoon die de schermer behandelt, assisteert of met hem samenwerkt.

Een sportvereniging is elke organisatie die tot doel heeft een of meer sportactiviteiten te organiseren, de deelname eraan mogelijk te maken, of in dat verband als leidende instantie op te treden. Een sportvereniging kan zowel een club, wedstrijd organisator, sportevenementen organisator als federatie zijn.

 

Rechten en plichten van sporters en begeleiders 


Elke Sporter is verplicht:

  1. op de hoogte te zijn van de anti-doping regels en ze na te leven (bvb: bekijk het Video-filmpje van een dopingcontrole, enz.);

  2. op elke ogenblik bereid te zijn zich aan een controle te onderwerpen;

  3. medisch personeel (dokter, enz.) op de hoogte te brengen van zijn verplichting geen verboden stoffen of methode te gebruiken en er zo voor te zorgen dat een medische behandeling de anti-doping regels niet schendt;

  4. mee te werken aan elk onderzoek van een anti-doping organisatie naar dopingpraktijken.

Elke begeleider is verplicht:

  1. op de hoogte te zijn van de anti-doping regels, zowel de regels die op de sporters als op hem van toepassing zijn, en ze na te leven;

  2. mee te werken aan de dopingbestrijding en zijn invloed te gebruiken om de sporter anti-doping waarden en -gedrag bij te brengen;

  3. mee te werken aan elk onderzoek van een anti-doping organisatie over dopingpraktijken;

  4. geen verboden stof of methode te gebruiken zonder geldige reden.

 


Wat zijn dopingpraktijken?

  1. de aanwezigheid van een verboden stof in het lichaam van de sporter. Daarom moeten sporters weten wat verboden is en is het ook belangrijk dat een sporter zijn arts er altijd van inlicht dat hij sporter is en hem verzoekt hem geen medicatie houdende verboden stoffen en geen verboden methoden voor te schrijven of toe te dienen (tenzij in noodgevallen natuurlijk).

  2. Het gebruiken of de poging tot gebruik van een verboden stof of methode door een sporter. De enige uitzondering op verboden gebruik is in geval van medische noodzaak, met name het gebruik van een verboden stof of methode waarvoor de sporter een Toestemming wegens Therapeutische noodzaak* (of kortweg TTN) heeft gekregen. Een doktersvoorschrift is niet voldoende (tenzij het gaat om een minderjarige breedtesporter). Meer info op de dopinglijn.be

  3. Het bezit van een verboden stof of een verboden methode door een sporter of een begeleider.

  4. Fraude of poging tot fraude bij dopingcontrole door een sporter of begeleider.

  5. Handel of poging tot handel in een verboden stof of verboden methode door een sporter of begeleider.

  6. Weigeren, niet opdagen zonder geldige reden of ontwijken van een dopingcontrole door een sporter. Niet opdagen kan zowel bewust als onbewust zijn (bvb. vergeten dat je opgeroepen bent). Beide gevallen zijn strafbaar.

  7. Toedienen, of poging tot toedienen, van een verboden stof of methode aan een sporter.

  8. In het kader van een dopingpraktijk, of een poging daartoe, meewerken, aanmoedigen, helpen, stimuleren, samenzweren, verbergen, of om het even welke andere vorm van opzettelijke medeplichtigheid, of een opgelegde uitsluiting of schorsing door een andere persoon dan de sporter niet naleven.

  9. Een combinatie van 3 aangifteverzuimen of gemiste testen binnen de 12 maanden.

  10. Samenwerken met voor dopingpraktijken veroordeelde personen (lijst veroordeelden FIEWADA)

* Meer info over geneesmiddelen en Toestemmingen voor Therapeutische Noodzaak (TTN):
Een attest van je behandelende arts volstaat al jaren niet meer als toelating om verboden stoffen om medische redenen te nemen, behalve voor minderjarigen in Vlaanderen (niet in Wallonië en buitenland!). De TTN-commissie moet nu toestemming verlenen. Dien samen met je arts een aanvraag in om die TTN te verkrijgen. Alle informatie voor jouw situatie vind je hieronder (en op www.antidoping.vlaanderen in de rubriek 'geneesmiddelen, supplementen en TTN'):

   - Voor breedtesporters: 

  • Minderjarige breedtesporters hebben aan een doktersattest voldoende voor wedstrijden in Vlaanderen (niet in Wallonië en buitenland!).

  • Meerderjarige breedtesporters hebben de keuze: foldertje hierover

    • Ofwel vragen ze een TTN aan zodra het geneesmiddel met de verboden stof hen wordt voorgeschreven, dus voor effectief gebruik (proactief).

    • Ofwel vragen ze een TTN aan als na een dopingcontrole blijkt dat ze positief hebben getest op de verboden stof die in het geneesmiddel zit (retroactief). Dat is enkel mogelijk indien het gebruik van de verboden stof, of het product waar de stof inzit, werd opgegeven bij de controle en genoteerd werd in het dopingcontroleformulier.

   - Elitesporters (zowel minder- als meerderjarige) dienen steeds proactief een TTN aan te vragen:

  • Elitesporters van nationaal niveau dienen deze aan te vragen bij het NADO. (TTN-aanvraagformulier van NADO

  • Elitesporters van international niveau dienen deze aan te vragen bij de FIE. (TTN-aanvraagformulier van de FIE) Opgelet, beslissing Vlaanderen is niet automatisch erkend door de FIE ! Opgelet grote internationale evenementen !

 


Wat zijn verboden stoffen?


De verboden lijst wordt elk jaar herzien en maakt een onderscheid tussen de volgende stoffen: 

  1. Stoffen die altijd verboden zijn (bvb hormonen, anabolica, EPO, ...)

  2. Stoffen die enkel binnen wedstrijdverband verboden zijn (bvb stimulerende middelen, cannabis, corticosteroïden)

  3. Stoffen die enkel in bepaalde sporten of sporttakken verboden zijn (bvb alcohol in autosport)

Lijst van verboden stoffen:
lijst gepubliceerd door WADA
duidelijk overzicht gepubliceerd op de dopinglijn.be

Meer info over geneesmiddelen en voedingssupplementen vind je ook op www.dopinglijn.be

 

Dopingcontrole procedure


Video met uitleg over de procedure bij dopingcontroles: https://www.youtube.com/watch?v=XuW1POk2YP4
Video van een doping controle stap voor stap: https://www.youtube.com/watch?v=54zgdIxRWdE

 

Voedingssupplementen


Neem alleen voedingssupplementen als je (sport)arts of voedingsdeskundige dat nodig acht. Een aantal voedingssupplementen bevatten stoffen die niet op het etiket vermeld staan. Sommige firma's laten hun producten controleren volgens de regels van de kunst voor ze op de markt worden gebracht. Dan ben je zeker dat ze geen verboden stoffen bevatten. Een overzicht van die supplementen vind je op:
www.informed-sport.com
www.dopingautoriteit.nl/nzvt
www.koelnerliste.com 

 

De verantwoordelijkheden van de wedstrijdorganisator:


Verantwoordelijkheden voor elke wedstrijdorganisator:
- Voorzie een apart dopingcontrole lokaal + wc 
- Voorzie een wachtzaal
- Voorzie een lijst van alle deelnemers (met contactgegevens)
- Voorzie water (best 6 x 1,5 liter)
- Verleen medewerking aan de controleurs (bvb: toegang verlenen aan controleurs, chaperons hun taak laten doen, enz.)

Dopingtests zijn (door de FIE) verplicht te gebeuren op:
- Wereldbekertornooien junioren (indiv) en senioren (indiv en ploeg)
- WK junioren en senioren (indiv en ploeg)
- EK senioren (indiv en ploeg)
Hiervoor dient de wedstrijdorganisator de nodige stappen te ondernemen (dopingcontrole-orgaan aanspreken, kost ten laste van organisator, enz.) (zie artikel 5.7.1 van de FIE-anti-doping rules 2015)

Onverwachte controles kunnen echter altijd op alle niveau's gebeuren (zeker op BK's en Nationale Circuittornooien). Dus wees voorbereid !